04 / 10 / 2017
nobel_ Nobel 2017 - świadomość znaczenia właściwej higieny snu_ trix_dietetykasportowa

Życie na Ziemi dostosowane jest do ruchu obrotowego naszej planety. Od dawna wiadomo, że organizmy żywe, łącznie z ludźmi, posiadają wewnętrzny zegar biologiczny, który pomaga przewidywać stały rytm dnia oraz dostosowywać się do niego. Otwarte pozostawało jednak pytanie: w jaki sposób ów zegar działa? Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash i Michael W. Young zdołali zajrzeć do jego wnętrza i rozszyfrować mechanizm działania. Ich odkrycia wyjaśniają w jaki sposób rośliny, zwierzęta i ludzie dostosowują swój rytm biologiczny do obrotów Ziemi.

Używając muszki owocowej, jako organizmu modelowego, tegoroczni laureaci Nagrody Nobla wyizolowali gen kontrolujący zwykły dzienny rytm biologiczny. Wykazali, że gen ten koduje specyficzne białko, które gromadzi się w komórkach w nocy, a w ciągu dnia ulega degradacji. Zidentyfikowali także kolejne białka biorące udział w tym procesie, odkrywając mechanizm działania tej samonapędzającej się maszynerii wewnątrz komórki. Wiadomo również, że zegar biologiczny podlega tym samym regułom działania w komórkach innych organizmów wielokomórkowych (nie tylko ludzi).

Zegar wewnętrzny dostosowuje naszą fizjologię do skrajnie różnych faz dnia z doskonałą precyzją. Zegar reguluje funkcje krytyczne, w tym zachowanie, poziom hormonów, sen, temperaturę ciała i metabolizm. Czasowe rozsynchronizowanie zegara wewnętrznego z warunkami otoczenia negatywnie wpływa na samopoczucie (np. „jet lag” kiedy podróżujemy przez kilka stref czasowych). Istnieją również dowody, że chroniczne niedostosowanie realizowanego trybu życia do trybu zaprogramowanego przez nasz wewnętrzny zegar ma związek z podwyższonym ryzykiem wystąpienia różnych chorób.

Powrót